Mertxe Usandizaga Legarra Asteasun jaio zen, baina esan daiteke zarauztarra dela; nahiz eta berak ere, ustraiak ere aipatzen dituen. Eta badira hamabi urte Urola Kostako Mintzalagun egitasmoan parte hartzen duela.
Hamabi urtean, zenbat jende eta talde ezagutu ditun?
Dezente. Talde desberdinak izan dizkinat. Batzuekin bolada laburrak eman nizkinan eta beste batzuekin denbora askoan elkartu izan naun. Eta, ondorioz, oso lagun onak egin dizkinat; gerora, beste batzuk noizean behin ikusten dizkinat eta hizketan jarduten gaitun... Denetarik.
Zer-nolakoa iruditzen zain egitasmo hau?
Beharrezkoa; batez ere, praktikatzeko beharra dutenentzat, askotan ez zaukaten-eta euskaraz hitz egiteko aukerarik beren inguruan, edo ez ditun ausartzen zenbait egoeratan... Eta ni beti aritzen naun zirikatzen, etxean bikotekidea euskalduna bada, egin dezaten. Halakoetan, normalean, hasi, hasten ditun, baina gaia serioa bada edo presaka badabiltza, beste hizkuntza batera igarotzen ditun, ohitura kontuengatik.
Nolako profila diten euskara ikasi nahi dutenek?
Denetarikoa: batzuek euskaraz bizi nahi diten eta oso gustura etortzen ditun, beste batzuek hizkuntza eskaeraren bat bete nahi diten eta serioago aritzen ditun. Denek ala denek ere, asko eskertzen diten mintzatzeko aukera.
Zer egin izan duzue taldekideok?
Gehienetan, kafetxoa hartu edo bueltatxoa eman eta kafea hartzen bukatu. Dena den, noiz edo noiz, egunen batean, bukaeran, etxean hamaiketakoa egin izan dinagu edo pelikularen bat ikusi... Aurten ere hasi naun zerbait pentsatzen.
"Mintzalagun izatea euskara maite dugunok egin behar dugun zerbait dun"
Zaila al dun mintzalaguna izatea?
Ez. Oso gustura aritzen naun. Alabaina, egia dun denbora eskaini behar dionala eta lotura dela hein batean. Herritik kanpora joanez gero, adibidez, itzuli egin behar dun. Hala ere, aurten, beste konpromiso baten ostean jarri dinagu hitzordua, eta askoz hobeto. Oso talde polita gauden.
Zer eman din egitasmo honek?
Lagunak eman zizkidan. Nik uste dinat euskara maite dugunok egin behar dugun zerbait dela, eta zeregin hori betetzeak ere asetzen nain. Horregatik aritzen naun, arituko ninduken eta aritu izan naun.
Ezagutzen dun jende gehiago egitasmoan dabilena?
Bakarren batzuk bai. Noiz edo noiz, antolatu izan dituzue ekimenak, eta sorpresak izan dizkinat ezagun dezente dabiltzala ikustean. Nik uste baino jende gehiago zabilen.
Zer moduz moldatzen haiz irakasle lanetan?
Gurea dun mintza. Ni hor ondo moldatzen naun. Baten batek galdetu izan zidan gramatikarekin zerikusia duen zerbait, baina hasieratik esaten zienat ahozkoa lantzeko dela, eta moldatzen gaitun. Elkarrizketa izaten dinagu, besteei entzuten zienat eta, zerbait oker esanez gero, zuzendu.
"Ondo moldatzen naun beste hizkuntzetan, baina nire hizkuntza euskara dun"
Elkarrizketa noka egiten ari gaitun. Zer moduz moldatzen haiz?
Niri noka ere erraza egiten zaidan. Beti egin izan dinagu senideen artean, baita Zarautzen lagunekin ere. Pertsonaren arabera, batzuekin oso erraz egiten dinat eta beste batzuekin ez hain erraz; euskaldun berriekin, adibidez.
Garbi gelditu zaidan egitasmoa gomendatuko hukeela. Zer besterik esango hionake bidelagunari edo bidelariari?
Esan bezala, euskaldunon eginbeharra dun, nik hortik jota bakarrik nahikoa zaukanat. Eta bidelariak, aldiz, iruditzen zaidan saiatu egin behar duela, denok bezala. Nik, bestela, asko sufritzen dinat ikustean ez dela euskaraz hitz egiten inguruan, eta arazo handia zatorren. Nire lehen hitza beti euskaraz dun, eta ahalik eta goxoen. Entzuten duenak ere jarrera ona badu, animatu egiten dinat ikastera edo jarraitzera. Esterako, askotan, poltsan zaramatzanat oinarrizko hiztegitxoak eta banatu egiten dizkinat.
Zer moduz moldatzen haiz euskara ez den beste hizkuntzatan?
Oso ondo, baina nire hizkuntza euskara dun.